Eksperci o Lipowej

Opinia dotycząca projektu przebudowy Alei Lipowej w Podkowie Leśnej autorstwa niezależnego eksperta dr Edyty Rosłon Szeryńskiej.

dr inż. Edyta Rosłon-Szeryńska

architekt krajobrazu i arborysta, absolwentka Oddziału Architektury Krajobrazu SGGW w Warszawie, Członek Zarządu Federacji Arborystów Polskich, członek Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego, członek Międzynarodowego Towarzystwa Uprawy i Ochrony Drzew, wykładowca SITO-NOT w kursie na Inspektora Nadzoru Terenów Zieleni, pracownik naukowo-dydaktyczny, biegły sądowy ad hoc, twórca autorskiej metody identyfikacji drzew zagrażających bezpieczeństwu w aplikacji hTreeEval; ekspert i szkoleniowiec w zakresie diagnostyki i zarządzania drzewami w mieście, ekspert prowadzący wieloletnie nadzory przyrodnicze przy inwestycjach w pobliżu drzew istniejących, w tym w terenach zabytkowych.

Pobierz opinię TUTAJ


 

Opinia dotycząca projektu przebudowy Alei Lipowej w Podkowie Leśnej autorstwa niezależnych ekspertów dr Beaty Fortuny-Antoszkiewicz i dr Jana Łukaszkiewicza.

dr Beata Fortuna-Antoszkiewicz

absolwentka Oddziału Architektury Krajobrazu na Wydziale Ogrodniczym SGGW w Warszawie oraz Podyplomowych Studiów Ochrony i Konserwacji Zabytkowych Założeń Ogrodowych SGGW. Zawodowo związana z problematyką konserwacji, pielęgnacji i ochrony zabytkowych parków, ogrodów oraz układów towarzyszących drogom (aleje, drzewa przyuliczne). Członek Stowarzyszenia Architektów Polskich (Oddział Warszawski, Sekcja Architektury Krajobrazu) oraz Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego (członek zarządu Oddziału Warszawskiego PTD).

dr Jan Łukaszkiewicz

absolwent Oddziału Architektury Krajobrazu (OAK) SGGW w Warszawie oraz Podyplomowego Studium Urbanistyki i Gospodarki Przestrzennej na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Zawodowo zajmuje się metodami szacowania wieku drzew, zasadami kształtowania struktur drzewostanów parkowych oraz możliwościami optymalnego utrzymania i pielęgnacji zadrzewień w krajobrazie miejskim i otwartym. Członek Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego (członek zarządu Oddziału Warszawskiego PTD), Polskiego Stowarzyszenia Dachy Zielone (PSDZ) oraz Polskiego Stowarzyszenia Architektów Polskich (Oddział Warszawski, Sekcja Architektury Krajobrazu)

Pobierz opinię TUTAJ


 

prof. dr hab. Jacek Borowski

Czy przebudowa Alei Lipowej zaszkodzi drzewom?

               Projektowana ścieżka i ciąg pieszy w Alei Lipowej w Podkowie Leśnej budzi uzasadniony sprzeciw wielu mieszkańców. Miasto ogród jest miejscem wyjątkowym, a Aleja Lipowa jest jednym z ważniejszych elementów jego układu urbanistycznego.  Ze względu na dobrze zachowany starodrzew jest ona niezwykle cennym pomnikiem przyrody.

                Rozwiązanie projektowe, w którym dotychczasową nawierzchnię gruntową alei zastąpi utwardzona nawierzchnia z płyt granitowych w części pieszej i inna, mineralno-żywiczna nawierzchnia w części przeznaczonej dla rowerów, jest pomysłem chybionym.

                Taka ocena wynika przede wszystkim z dbałości o drzewostan alei. Drzewa są bowiem kwintesencją alei i jej najważniejszym elementem przyrodniczym. Bez nich po prostu nie może istnieć, to właśnie drzewa tworzą krajobraz alei i całego miasta ogrodu.

                Korzenie rosnących tu lip w przeważającej części znajdują się pod obecnie istniejącym ciągiem pieszym. Z pewnością nie sięgają pod utwardzoną nawierzchnię jezdni. Jak powszechnie wiadomo, większość korzeni drzew rozwija się w wierzchniej warstwie podłoża (gleby), gdzie korzystają wód opadowych. Tak z pewnością jest w przypadku Alei Lipowej w Podkowie Leśnej.

                Projektowane utwardzenie nawierzchni pod ciągiem pieszo-rowerowym z pewnością będzie wiązało się z korytowaniem. Takie działanie musi doprowadzić do uszkodzenia, a w większości przypadków, również zniszczenia istotnej części systemów korzeniowych drzew. Stare lipy nie będą w stanie ich odbudować. Ponadto, utwardzona nawierzchnia przyczyni się do odcięcia ewentualnie pozostałych korzeni od dopływu wody i praktyczne uniemożliwi wymianę gazową niezbędną do ich funkcjonowania systemów korzeniowych.

                Reasumując, wykonanie projektowanych prac spowoduje zdecydowane pogorszenie stanu drzew, a w dalszej perspektywie ich zamieranie. Podobnie negatywne skutki przyniesie ewentualne nasypanie gruntu na istniejącą nawierzchnię.

                Z punktu widzenia dendrologa należy stwierdzić, że proponowana modernizacja ciągu pieszego w Alei Lipowej w Podkowie Leśnej będzie dla niej szkodliwa, a nawet przyczyni się do jej zniszczenia.

Dr hab. Jacek Borowski

Profesor SGGW

Wieloletni wykładowca dendrologii i przedmiotów związanych z zastosowaniem roślin zdrewniałych w architekturze krajobrazu i ogrodnictwie w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, prowadzi też zajęcia tematyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Wykładowca na wielu kursach branżowych.

                Zajmuje się badaniem roślin drzewiastych w krajobrazie, głównie w środowisku miejskim. Autor licznych publikacji naukowych i popularnych z zakresu fizjologii, morfologii i zastosowania drzew i krzewów, szczególnie w warunkach zurbanizowanych (ponad 105). Zaangażowany w obronę alei przydrożnych i tworzenie aktów prawnych dotyczących drzew, w tym w zmianę Ustawy o Ochronie Przyrody i jej późniejszych zmian. Autor i współautor licznych ekspertyz z zakresu dendrologii. Kierownik zespołu opracowującego Standardy Kształtowania Zieleni Warszawy. Długoletni Prezes Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego. Przewodniczący Rady Redakcyjnej Rocznika Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego. Obecnie przewodniczący Oddziału Warszawskiego PTD.


 

prof. Krzysztof Domaradzki

Refleksja na temat projektu,
czy nasza Aleja Lipowa odchodzi?

Aleja Lipowa jest charakterystycznym elementem krajobrazu i tożsamości przestrzennej Podkowy Leśnej i zawsze funkcjonowała jako miejsce przyjazne dla spacerów rodzinnych z dziećmi w wózkach, na rowerach oraz dla pieszych ze względu na swoją szerokość i rosnące stare drzewa.

Wykonany projekt całkowicie zmienia charakter zabytkowej przestrzeni publicznej, jaką do tej pory stanowiła Al. Lipowa. Aleja ta zawsze funkcjonowała jako jednoprzestrzenny ciąg pieszo-rowerowy.

Projektowany podłużny podział na chodnik i ścieżkę rowerową uważam za wyjątkowo niekorzystny ze względów krajobrazowych, funkcjonalnych i estetycznych. Jednocześnie utwardzona i zniwelowana ścieżka rowerowa, będzie prowokowała do szybkiej jazdy, co przy wąskim chodniku będzie stwarzać niebezpieczeństwo kolizji. Cały projekt ma charakter technicznego projektu drogowego, w którym problemy krajobrazu, charakteru i tradycji miejsca nie zostały uwzględnione.

Trzeba pamiętać, że Aleja Lipowa jest przede wszystkim ważną przestrzenią publiczną i powinna być traktowana bardziej jako projekt krajobrazowo-architektoniczny zachowujący zabytkowy charakter miejsca, niż jako typowy projekt drogowy – co wymaga udziału architekta, architekta krajobrazu, dendrologa, zespołu specjalistów, którzy mają doświadczenia w rewitalizacji tego typu przestrzeni publicznych.

Przedstawiony projekt to kolejna zmiana charakteru naszego Miasta-Ogrodu, która w arogancki sposób ingeruje w jego genius loci, który mimo trudnej historii udało się zachować przez ponad 90 lat.

prof. Krzysztof Domaradzki

podkowianin, architekt i urbanista, autor m.in rewitalizacji Krakowskiego Przedmieścia w Warszawie. Współautor wielu planów zagospodarowania przestrzennego w Warszawie i projektów osiedli w miejscowościach podwarszawskich. Profesor nadzwyczajny na Wydziale Architektury i Urbanistyki Politechniki Warszawskiej. W 2016 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne osiągnięcia w pracy zawodowej i naukowo-dydaktycznej w dziedzinie architektury, za wkład w promowanie problematyki tożsamości historycznej stolicy”.


 

prof. Andrzej Tyszka

Aleja Lipowa

Podkowiańska Aleja Lipowa liczy sobie ponad 130 lat. Jest o kilkadziesiąt lat wcześniejsza, niż projekt Miasta Ogrodu. Jest ona obiektem o znaczeniu historycznym z punktu widzenia jego krajobrazu zabytkowego. Wpisana do rejestru zabytków wraz z całą Podkową Leśną i jej drzewostanem jest ponadto Pomnikiem przyrody, chronionym prawnie.

O jej unikalnym charakterze przesądza to, że stanowi szlak trój-szpalerowy i dwu-traktowy nie spotykany nigdzie indziej. Jest to świadectwem wyobraźni Lilpopów jako właścicieli majątku Wilhelmów (ówczesnego osiedla domków „Stanisławów”) i zarazem rozmachu w kreowaniu przestrzeni.

Aleja Lipowa jest elementem konstruktywnym planu i znakiem rozpoznawczym krajobrazu Miasta Ogrodu. Stanowi ona uczęszczany trakt komunikacji pieszej i najbardziej ulubione miejsce spacerów. Ale także jest ozdobą krajobrazu i przedmiotem dumy jego mieszkańców. Zmiana charakteru tej alei, zagrożenie trwałości i niepowtarzalnej urody jej drzew byłoby próbą oszpecenia wyglądu i zniekształcenia unikalnej tradycji miejsca.

prof. Andrzej Tyszka

(ur. 1934) podkowianin i mieszkaniec Podkowy Leśnej od urodzenia, polski socjolog kultury, działacz opozycji w PRL, internowany w czasie stanu wojennego, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, autor wielu książek o kulturowym, społecznym, obywatelskim dziedzictwie Miasta-Ogrodu Podkowy Leśnej, m.in. „Żyjąc wśród leśnych ogrodów”, emerytowany wykładowca akademicki, w tym także wykładowca słynnego Towarzystwa Kursów Naukowych, które na początku 1978 r. założyła grupa intelektualistów związanych z opozycją polityczną, uhonorowany Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski


 

prof. Jeremi T. Królikowski

Natura jest krzywa

Miarą naturalności krajobrazu jest zdecydowana przewaga linii nieregularnych nad liniami regularnymi. “Natura jest krzywa”, mówił i pisał profesor Janusz Janecki, twórca Instytutu Architektury Krajobrazu KUL. Ścieżka rowerowa zaprojektowana na Alei Lipowej brutalnie rżnie perspektywy malowniczych jeszcze widoków.

 

Oddzielanie rowerzystów od pieszych to segregacja ludzi, swoisty apartheid zamiast tworzenia wspólnoty, zamiast zwracania wzajemnej na siebie uwagi, wykazywania życzliwości. Pan Burmistrz Podkowy Leśnej, akceptując takie rozwiązanie, buduje miasto dwóch prędkości, przez co dąży do zniszczenia jednej z najpiękniejszych alei w Polsce. 

Podkowa Leśna jest wzorcem polskiego miasta ogrodu. Charakter tej przestrzeni jest rezultatem szacunku miejscowej społeczności dla ducha miejsca trwającego przez lata także trudnej historii. Każda zmiana dokonywana w tej przestrzeni powinna być oparta o projekt krajobrazowy, winna być wynikiem starannego rozpoznania wnętrz krajobrazowych, widoków, sekwencji widokowych, ich charakteru, kompozycji, rytmu, zmienności światła i koloru. 

W nieodległym Komorowie od lat trwa walka o to, by Aleja Marii Dąbrowskiej nie została przebudowana wyłącznie w oparciu o inżynierski projekt drogowy narzucany przez starostwo, które nadal forsuje swe interesy wbrew społeczności lokalnej.

Okazuje się jednak, że arogancja władzy może przejawiać się na każdym szczeblu zwłaszcza, że ma na usługi projektantów gotowych wszystko podpisać. Mówiąc o pięknie krajobrazu miasta nie możemy zapomnieć o tym, że wynika ono z życzliwej, a przynajmniej etycznej postawy wobec człowieka. Piękno ma też wymiar policzalny, gdyż raz zniszczone trudno odtworzyć, bo odtworzenie wiele kosztuje. 

Psucie, niszczenie piękna Alei Lipowej w Podkowie Leśnej poprzez ścieżkę rowerową to marnotrawstwo publicznych pieniędzy, to niszczenie ładu przestrzeni, na straży którego mają obowiązek stać władze samorządowe. 

Jest jeszcze pojęcie kultury przestrzeni, która jest budowana poprzez dialog, rozmowę, debatę. 

Budowanie alei dwóch prędkości, segregacja, apartheid, arogancja, to kulturze przestrzeni nie służy.

 

prof. Jeremi T. Królikowski

architekt, malarz, redaktor naczelny czasopisma „Arche”. Pracuje jako profesor w SGGW i w Szkole Wyższej im. Bogdana Jańskiego w Warszawie. Podejmowane przez niego tematy badawcze to min: kulturowe podstawy planowania i projektowania krajobrazu, język krajobrazu, filozofia przestrzeni, kultura przestrzeni, wartości przestrzenne jako podstawa projektowania, projektowanie architektury w krajobrazie.